Gebit

Het gebit is een belangrijk onderdeel van het paard. Met z’n tanden kan het paard het gras afbijten en voedsel kauwen. Goed kauwen is belangrijk zodat het voer in kleine deeltjes in de maag terecht komt om daar verder verteerd te worden. Wanneer de vertering goed kan plaatsvinden zal de mest ook goed zijn.

Het gebit kan zelfs met het rijden problemen geven, dit zie je vooral bij jonge paarden die voor het eerst onder het zadel zijn en met een bit in de mond hebben te maken.

Tanden en kiezen van het paard

Een paardengebit bestaat uit 6 snijtanden in de bovenkaak, 6 snijtanden in de onderkaak. Dan in boven en onderkaak 3 melkkiezen, gevolgd door 3 blijvende kiezen. De snijtanden wisselen op 2,5 , 3,5 en 4,5 jarige leeftijd (van binnen naar buiten) en de melkkiezen wisselen op 2,5 , 3, en 3,5 jaar. De blijvende kiezen komen op de leeftijdvan 1,2 en 3 jaar door en groeien vervolgens door vanaf 2,3 en 4 jarige leeftijd.

Hengsten, maar ook sommige merries hebben extra “haaktanden”, deze kunnen zowel in boven als onderkaak zitten, dit zijn de tanden die tussen de snijtanden en melkkiezen inzitten. Deze tanden breken meestal op de leeftijd van 4,5 jaar door.

Voor de melkkiezen in de bovenkaak kan de zogenaamde wolfskies zitten, in sommige gevallen geeft deze kies aanleiding tot problemen wanneer er een bit tegenaan komt te liggen en zal er dan uit moeten. De tanden groeien gedurende het leven door en slijten af door kauwen. Een paardetand groeit gemiddeld 3 mm per jaar.

Problemen met het gebit

Wanneer het gebit afwijkend is en de tanden niet goed op elkaar staan, kunnen de tanden verkeerd afslijten, dit kan problemen geven. Het vormen van zogenaamde “haken” is hier een voorbeeld van. Haken kunnen zich zowel voor als achterin de mond bevinden.  Een paard met haken op de tanden zal met z’n voer gaan morsen en “proppen” maken.

Proppen worden ook gemaakt als de aansluiting van de tandenrij verstoord is, de ruimtes tussen de kiezen is dan te groot waardoor er voedsel tussen blijft zitten. Door het vastzitten van voedselresten treden er ontstekingen op en zal het paard last hebben  met eten en een onaangename geur uit de mond hebben.

Tanden wisselen

Het wisselen bij de jongere paarden brengt vaak een gevoelige mond met zich mee, het mondslijmvlies en tandvlees is vaak gezwollen en extra gevoelig. Het zogenaamde “hangend rooster” is een bekend fenomeen. Hangend rooster wil zeggen dat het gehemelte dusdanig gezwollen is door het wisselen van de snijtanden dat het onder de bovenste snijtanden uithangt. Hier valt niet veel aan te doen, het is een kwestie van tijd geven. Het ene paard heeft er meer last van dan de ander.

Tijdens het wisselen kan een paard behoorlijk in conditie achteruit gaan omdat het door pijn en of ontsteking niet meer wil eten. De melkkiezen die wisselen hebben scherpe punten, wanneer zulke kiezen los zitten en er niet direct uitvallen kunnen ze veel last veroorzaken.

Hoe herken je gebitsproblemen?

Paard/pony  knoeit met eten en/of maakt proppen

Paard/pony  verkruimelt de biks en doet er vervolgens weinig mee

Paard/pony eet alleen hooi en geen biks

Paard/pony ruikt uit de mond

Paard/pony verliest conditie

Paard/pony is lastig te rijden, toont verzet

Oudere paarden hebben het probleem dat kiezen los kunnen gaan zitten of scheef kunnen groeien, ook dit zie je terug in het eetgedrag en de conditie.

Behandeling van het paardengebit

Met behulp van professionele gebitsapparatuur kunnen we het paardengebit behandelen.

De meest voorkomende behandelingen zijn:

* Raspen van tanden

* Wegraspen van haken

* Verwijderen van wolfskiezen

* Verwijderen van doppen

* Trekken van kiezen/tanden die loszitten

* Uitboren van tussenruimtes tussen kiezen enz.

Gebitsbehandelingen doen we uitsluitend op afspraak. In ernstige gevallen kan het nodig zijn dat het paard op de kliniek blijft om onder algehele anaesthesie behandeld te worden.